مشکلات سنسورهای دما و رطوبت دستگاه جوجه‌ کشی و نحوه رفع آن‌ها

مشکلات سنسورهای دما و رطوبت دستگاه جوجه‌ کشی و 4 راه حل

گاهی علت پایین بودن درصد جوجه‌آوری نه از تخم، بلکه از سنسورهای دما و رطوبت دستگاه است. اگر اعداد روی نمایشگر با دمای واقعی یکی نیست، احتمالاً سنسور نیاز به کالیبراسیون یا تعویض دارد. در جدول زیر رایج‌ترین خطاها و روش رفع آن‌ها را می‌بینید:

مشکل رایج سنسورروش سریع رفع یا پیشگیری
عدد دما یا رطوبت اشتباه نمایش داده می‌شودسنسور را با دماسنج دقیق مقایسه و کالیبره کن
نوسان زیاد در دما و رطوبتدرب دستگاه را کمتر باز کن و از محیط پایدار استفاده کن
خطای hhhh یا — روی نمایشگرسیم یا سوکت سنسور را بررسی و در صورت خرابی تعویض کن
تفاوت زیاد بین دمای واقعی و نمایشگرمحل نصب سنسور را اصلاح کن (دور از المنت و مسیر فن)
رطوبت‌سنج عدد صفر یا ۱۰۰٪ نشان می‌دهدفیتیله را تمیز یا تعویض کن و مسیر آب را چک کن
پس از چند دوره، درصد هچ پایین آمدهسنسور را تمیز و در صورت رانش (drift) تعویض کن

مشکلات سنسورهای دما و رطوبت دستگاه جوجه‌ کشی و نحوه رفع آن‌ها

مشکلات سنسورهای دما و رطوبت دستگاه جوجه‌ کشی و نحوه رفع آن‌ها

اغلب پرورش دهنده‌ها وقتی با کاهش درصد هچ روبه‌ رو می‌شن، اولین چیزی که بررسی می‌کنن نطفه‌ داری تخم یا عملکرد دستگاهه. اما چیزی که معمولاً نادیده گرفته می‌شه، سنسورهای دما و رطوبت هستن که اطلاعات غلط می‌دن، بدون اینکه هشدار خاصی بدن.

دستگاه نشون می‌ده دما ۳۷.۷ درجه است، اما در واقع داخل ستر ۳۹ شده و تخم‌ها در حال نابود شدن هستن. این مشکل شایع‌تر از چیزیه که فکر می‌کنی و دلیلش معمولاً یکی از این‌هاست:

  • جابجایی جریان هوا در اطراف سنسور که باعث خنک‌تر یا گرم‌تر شدن موضعی سنسور می‌شه

  • محل اشتباه نصب سنسور (مثلاً نزدیک المنت یا در مسیر مستقیم فن)

  • عدم هم‌خوانی بین سنسور کنترلر و سنسور پشتیبان

  • استفاده از سنسورهای چینی بی‌کیفیت که بعد از مدتی دچار رانش می‌شن (sensor drift)

  • نوسانات برق یا آداپتورهای غیر استاندارد که باعث اختلال موقت در قرائت سنسورها می‌شن

در واقع ممکنه دستگاه شما سالم باشه، ولی چون سنسور نقطه اشتباهی رو اندازه‌گیری می‌کنه، کل فرآیند جوجه‌کشی دچار مشکل بشه.


💡 اگه می‌خوای مطمئن شی که مشکل واقعاً از سنسوره یا نه، فقط کافیه یک دماسنج و رطوبت‌سنج کالیبره خارجی بذاری داخل دستگاه و اختلاف رو بررسی کنی. حتی ۰.۵ درجه اختلاف هم می‌تونه توی بازدهی تخم نطفه‌دار تأثیر بذاره.

رایج‌ ترین مشکلات سنسورهای دما و رطوبت دستگاه جوجه‌ کشی

1. عدم کالیبره بودن سنسورها

یکی از رایج‌ ترین مشکلات سنسورهای دما و رطوبت دستگاه جوجه‌ کشی، تنظیم نبودن یا کالیبراسیون اشتباه آن‌ها است. این مشکل می‌تواند باعث شود دستگاه به اشتباه دمای محیط را خیلی بالا یا خیلی پایین تشخیص دهد، که برای جنین داخل تخم بسیار خطرناک است.

راه‌ حل:

  • استفاده از دستگاه‌های کالیبراسیون دقیق برای تنظیم مجدد.
  • تست دوره‌ای سنسورها با یک ابزار مرجع مطمئن.

2. تجمع گرد و غبار یا آلودگی

گرد و غبار و رطوبت اضافی می‌تواند عملکرد سنسورها را مختل کرده و مقادیر نادرستی ارائه دهد. این موضوع به ویژه در محیط‌هایی با تهویه نامناسب یا رطوبت بالا شایع است.

راه‌ حل:

  • تمیز کردن منظم سنسورها با دستمال نرم و خشک.
  • اطمینان از نصب دستگاه در محیطی با تهویه مناسب و بدون گرد و غبار.

3. خرابی قطعات داخلی سنسورها

استفاده طولانی‌ مدت یا شرایط محیطی سخت ممکن است باعث خرابی داخلی سنسورها شود. این مشکل معمولاً با نمایش اطلاعات غیر واقعی یا عملکرد ناپایدار همراه است.

راه‌ حل:

  • تعویض سنسورهای خراب با مدل‌های جدیدتر و مقاوم‌ تر.
  • بررسی دوره‌ ای کابل‌ها و اتصالات برای اطمینان از عدم قطعی یا خرابی.

4. مشکلات مربوط به تداخلات الکترومغناطیسی

یکی دیگر از مشکلات سنسورهای دما و رطوبت دستگاه جوجه‌ کشی، اختلالات ناشی از دستگاه‌های الکترونیکی دیگر است که در نزدیکی دستگاه جوجه‌ کشی قرار دارند.

راه‌ حل:

  • نصب دستگاه جوجه‌ کشی در مکانی دور از سایر دستگاه‌های الکترونیکی.
  • استفاده از کابل‌های مقاوم در برابر تداخلات الکترومغناطیسی.

چگونه مشکلات سنسورهای دما و رطوبت را پیشگیری کنیم؟

چگونه مشکلات سنسورهای دما و رطوبت را پیشگیری کنیم؟

  • بازرسی دوره‌ ای: سنسورها و کابل‌های متصل به آن‌ها را به صورت ماهیانه بررسی کنید.
  • تهویه مناسب: دستگاه جوجه‌ کشی را در مکانی با تهویه خوب نصب کنید تا از تجمع گرد و غبار و رطوبت جلوگیری شود.
  • تعویض به‌ موقع: در صورت مشاهده عملکرد نامناسب، به جای تلاش برای تعمیر، سنسور را تعویض کنید.

جدول مشکلات و راه‌ حل‌ها

مشکلعلتراه‌حل
عدم کالیبره بودنکالیبراسیون اشتباهاستفاده از دستگاه کالیبراسیون دقیق
آلودگی سنسورهاتجمع گرد و غبار یا رطوبتتمیز کردن منظم
خرابی قطعات داخلیاستهلاک یا شرایط محیطی سختتعویض با سنسورهای جدید
تداخلات الکترومغناطیسیدستگاه‌های الکترونیکی دیگردور نگه داشتن از منابع تداخل

همان‌طور که در سایت LabIncubators.net آمده است:
“Calibration is essential to ensure accurate readings. Without it, temperature or humidity levels may be misrepresented, leading to suboptimal conditions for incubation.”
(کالیبراسیون برای اطمینان از اندازه‌گیری‌های دقیق ضروری است. بدون آن، سطح دما یا رطوبت ممکن است نادرست نمایش داده شود و شرایط غیر ایده‌آلی برای جوجه‌کشی ایجاد کند.)

تهویه مناسب در دستگاه جوجه کشی

راه‌ حلی جامع برای کیفیت بهتر

برای کاهش ریسک مشکلات، می‌ توانید از دستگاه‌های جوجه‌ کشی با کیفیت‌ تر و سنسورهای پیشرفته استفاده کنید.

مقاله پیشنهادی برای شما: جوجه‌ کشی طبیعی کبک در منزل بدون دستگاه جوجه کشی

جوجه‌ کشی طبیعی کبک در منزل یکی از بهترین روش‌ ها برای تولید جوجه‌ های سالم و قوی است. این روش به تجهیزات گران‌ قیمت نیاز ندارد و بیشتر به دانش، تجربه و مراقبت‌ های دقیق بستگی دارد. بسیاری از پرورش‌ دهندگان کوچک به دلیل هزینه کمتر، از این روش استفاده می‌ کنند.

 

نتیجه‌ گیری

مشکلات سنسورهای دما و رطوبت دستگاه جوجه‌ کشی اگر به‌ درستی مدیریت نشود، می‌ تواند به طور جدی فرآیند جوجه‌کشی را تحت تأثیر قرار دهد. با انجام اقدامات پیشگیرانه، مانند کالیبراسیون منظم، تمیزکاری، و تعویض به‌ موقع، می‌توانید اطمینان حاصل کنید که دستگاه شما در بهترین حالت ممکن کار می‌ کند.

در پارس ماکیان، ما به عنوان یکی از مراجع تخصصی در حوزه پرورش طیور، تلاش می کنیم با ارائه اطلاعات کاربردی و مقالات تخصصی، دانش شما را در زمینه پرورش جوجه، انتخاب سالن های مناسب و مدیریت بهینه فرآیند پرورش افزایش دهیم. هدف ما، ارائه محتوای علمی، دقیق و به روز برای پرورش دهندگان طیور است تا بتوانند بهره وری بیشتری داشته باشند و از بروز مشکلات رایج در این صنعت جلوگیری کنند.

منبع

به دلیل نمایش دمای نادرست، دستگاه ممکن است دما را خیلی بالا یا پایین تنظیم کند که برای جنین داخل تخم خطرناک است.

تجمع گرد و غبار باعث کاهش دقت سنسورها و ارائه اطلاعات نادرست می‌ شود.

بهترین روش این است که با یک دماسنج دیجیتال دقیق (±۰.۱ درجه خطا) دمای نقطه‌ی نزدیک به سنسور دستگاه را اندازه بگیرید. اگر اختلاف بیش از ۰.۴ تا ۰.۵ درجه سانتی‌گراد بود، یعنی سنسور از کالیبراسیون خارج شده است. در دستگاه‌های قدیمی، این خطا معمولاً به‌خاطر رانش حرارتی (sensor drift) است که هر ۳ تا ۶ ماه باید تنظیم شود. در دستگاه‌های جدید، می‌توانید با منوی تنظیم “Offset” این اختلاف را جبران کنید.

این نوسان معمولاً از محل نامناسب سنسور رطوبت یا جریان هوای فن است. اگر سنسور در مسیر مستقیم باد فن باشد، در هر گردش فن عدد رطوبت تغییر می‌کند. سنسور باید در ارتفاع میانی تخم‌ها و با فاصله‌ی حداقل ۱۵ سانتی‌متر از رطوبت‌ساز نصب شود. استفاده از آب ولرم (۲۵ تا ۳۰ درجه) در مخزن رطوبت هم به ثابت نگه داشتن رطوبت کمک زیادی می‌کند.

این خطا یعنی سنسور دما یا رطوبت به برد متصل نیست یا اتصالش قطع شده. اول سوکت سنسور را جدا کن، دوباره وصل کن و اگر کابل پوسیده یا زنگ‌زده بود تعویضش کن. در تجربه‌ی من، بیش از ۷۰٪ این خطاها با همین کار برطرف می‌شوند. اگر باز هم باقی ماند، احتمال خرابی خود سنسور یا آی‌سی خوانش روی برد زیاد است و باید تعمیر شود.

نه، اما توصیه می‌شود هر ۸ تا ۱۲ ماه یک‌بار تست و در صورت خطا بیش از نیم درجه یا ۵٪، تعویض شود. سنسورهای مدل DHT22 یا SHT20 معمولاً بین ۵۰۰۰ تا ۸۰۰۰ ساعت عمر مفید دارند. اگر دستگاهتان ۲۴ ساعته روشن است، یعنی بعد از حدود ۷ تا ۹ ماه بهتر است سنسور جدید نصب کنید.

یک روش ساده و دقیق استفاده از محلول نمک و آب (محیط اشباع‌شده) است. یک قاشق غذاخوری نمک را در مقدار کمی آب حل کن، داخل ظرف دربسته بگذار و سنسور را بالای آن آویزان کن. بعد از یک ساعت، محیط باید رطوبت ۷۵٪ را نشان دهد. اگر دستگاه کمتر یا بیشتر نشان داد، عدد را در تنظیمات “Offset” تصحیح کن. این روش را حتی شرکت‌های تولیدکننده سنسور هم پیشنهاد می‌دهند.

این اختلاف خطرناک است و نشان می‌دهد سنسور دما یا محل نصبش اشتباه است. دمای ۳۹ درجه می‌تواند تا ۱۵٪ از جوجه‌ها را از بین ببرد. حتماً سنسور را از مسیر المنت و فن دور کن، چون حرارت موضعی باعث خطای مثبت می‌شود. همچنین از پد حرارتی با کنترل ولتاژ ثابت استفاده کن تا دمای المنت تغییرات ناگهانی نداشته باشد.

در مدل‌های خانگی، سنسور SHT20 بهترین گزینه است چون همزمان دما و رطوبت را با دقت بالا می‌خواند (خطای کمتر از ±۲٪ رطوبت و ±۰.۳ درجه دما). اگر دنبال دقت صنعتی هستی، سنسورهای Sensirion SHT31 یا SHT35 در بازار ایران کمی گران‌ترند اما دوام بالاتری دارند. از سنسورهای DHT11 پرهیز کن؛ خطای آن‌ها گاهی تا ۸٪ است.

اگر در دو دوره متوالی درصد هچ کمتر از ۷۵٪ شد و تخم‌ها در روز ۱۸ تا ۲۰ نیمه‌رسیده یا سوخته بودند، تقریباً قطعی است که دما بیش از حد بوده است. در مقابل، اگر بیشتر تخم‌ها رشد جنینی نداشتند، احتمال پایین بودن دما یا رطوبت است. در این حالت با یک کندلینگ دقیق در روز ۷ و ۱۴ می‌شود تشخیص داد سنسور خطا دارد یا خیر.

سنسورهای ارزان‌قیمت در رطوبت بالای ۸۵٪ دچار اشباع می‌شوند. یعنی وقتی رطوبت محیط ۹۰٪ باشد، عدد ثابت ۹۹ یا ۱۰۰ نشان می‌دهند. راه‌حل حرفه‌ای این است که از رطوبت‌گیر سیلیکاژل در نزدیکی سنسور استفاده کنی تا عدد واقعی‌تر شود یا سنسور مدل SHT31 نصب کنی که در رطوبت بالا هم دقتش حفظ می‌شود.

هیچ سنسوری عمر نامحدود ندارد، اما با چند ترفند ساده عمرش زیاد می‌شود:
۱. هر دو هفته یک‌بار گرد و غبار اطراف سنسور را با هوای خشک تمیز کن.
۲. از دستگاه در محیط با دمای بین ۲۵ تا ۳۰ درجه استفاده کن.
۳. اگر دستگاه را شست‌وشو می‌دهی، قبل از روشن کردن حتماً بگذار سنسور ۲۴ ساعت خشک شود.
با این کارها در تجربه‌ی من عمر مفید سنسورها تا دو برابر (حدود ۱۸ ماه) افزایش پیدا می‌کند.

تخفیف های ویژه امروز
قیمت اصلی 20,000,000 تومان بود.قیمت فعلی 17,000,000 تومان است.کارتن
تخفیف های ویژه امروز
قیمت اصلی 27,000,000 تومان بود.قیمت فعلی 16,000,000 تومان است.کارتن
تخفیف های ویژه امروز
قیمت اصلی 10,000,000 تومان بود.قیمت فعلی 9,900,000 تومان است.بسته
تخفیف های ویژه امروز
قیمت اصلی 9,500,000 تومان بود.قیمت فعلی 8,900,000 تومان است.کارتن

4 نظر در “مشکلات سنسورهای دما و رطوبت دستگاه جوجه‌ کشی و 4 راه حل

  1. ali rezaey گفت:

    من متوجه شدم بعد از چند دوره جوجه‌ کشی، درصد دراومدن جوجه‌ ها کم شده، ولی دما و رطوبت روی نمایشگر کاملاً طبیعی هست. آیا ممکنه سنسور دما یا رطوبت به مرور زمان خطا گرفته باشه؟

    1. Aminsadidi گفت:

      دقیقاً همینطوره. چیزی که بهش کمتر توجه می‌شه رانش سنسور (Sensor Drift) هست؛ یعنی سنسور بعد از چند صد ساعت کار، کم‌کم از دقت اولیه‌اش فاصله می‌گیره بدون اینکه ظاهراً خراب به نظر بیاد. برای مثال در سنسورهای معمولی بعد از حدود ۵۰۰۰ ساعت کار مداوم ممکنه تا ۰.۸ درجه خطا پیدا کنن. همین اختلاف کم باعث کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی راندمان هچ می‌شه. پیشنهاد می‌کنم هر ۶ ماه با یک دماسنج دیجیتال دقیق یا رطوبت‌سنج مرجع اعداد دستگاهت رو مقایسه و اگر اختلاف بیش از نیم درجه دیدی، حتماً سنسور رو کالیبره یا تعویض کن. این یکی از رازهای ثابت ماندن درصد هچ در دستگاه‌های حرفه‌ایه.

  2. احمد محمد زاده گفت:

    من دستگاه جوجه‌ کشی خونگی دارم، چند وقته عدد رطوبت روی صفحه گاهی تا ۹۹ درصد می‌ ره در حالی که داخل دستگاه این‌ طور نیست. فیتیله و رطوبت‌ ساز رو هم تمیز کردم ولی درست نشد. ممکنه مشکل از خود سنسور باشه یا از برد کنترل؟

    1. Aminsadidi گفت:

      وقتی عدد رطوبت ثابت روی ۹۹ یا ۱۰۰ می‌مونه، در ۸۰ درصد موارد مشکل از سنسور اشباع‌شده است نه از برد. این اتفاق بیشتر زمانی پیش میاد که دستگاه در محیط خیلی مرطوب (مثلاً بالای ۸۵٪ رطوبت نسبی) کار کنه. سنسورهای دیجیتال ارزون مثل DHT11 و DHT22 در این شرایط از کار می‌افتن یا همیشه مقدار ۱۰۰٪ رو می‌فرستن. پیشنهاد من اینه که سنسور رو در ارتفاع میانی ستر نصب کنی، در مسیر مستقیم بخار نباشه، و اگر بعد از خشک کردن دوباره همین عدد رو نشون داد، حتماً با مدل SHT20 یا SHT31 جایگزینش کن. در دستگاه‌های خونگی معمولاً با همین تعویض ساده دقت اندازه‌گیری برمی‌گرده و درصد هچ هم بهتر می‌شه.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *